Tagi

, , , , , , ,

Jezioro Ostrzyckie„Jak Pón Bóg stwórził swiat, tej wszëscë aniołowie mòckò sã ceszelë, le jeden aniół stôł smutny w nórce i nic nie gôdôł, a to béł aniół Kaszëbów.”
(język kaszubski: „Kiedy Pan Bóg stworzył świat, wtedy wszyscy aniołowie bardzo się cieszyli, tylko jeden stał smutny w kącie i nic nie mówił, był to anioł Kaszub.”)
Tak zaczyna się opowieść o stworzeniu Kaszub spisana na podstawie materiałów ks. dra Bernarda Sychty, autora 7-tomowego „Słownika gwar kaszubskich na tle kultury ludowej”, urodzonego w kaszubskiej miejscowości Puzdrowo (Pùzdrowò).

Bóg zauważył przygnębienie anioła Kaszub i zapytał o przyczynę. Dowiedziawszy się, że za anielski smutek jest odpowiedzialna ubogość krainy, nad którą anioł dzierżył pieczę, Pan Bóg oddał skrzydlatemu opiekunowi Kaszub resztki, które pozostały w boskiej skrzyni po stworzeniu świata. Anioł znalazł w niej jeziora i stawy, lasy i góry, kawałek niebieskiego morza i trochę żyznej ziemi. Rozsypał te dobra na Kaszubskiej Ziemi, jak nakazał Stwórca, i dzięki temu Kaszubszczyzna jest tak różnorodna i piękna.

Przyglądając się okresom geologicznym Ziemi, zauważymy, że w spisanym przez Bernarda Sychtę ludowym podaniu, jest sporo prawdy.

Cofnijmy się do przełomu trzecio i czwartorzędu, czasu, w którym nastąpiło gwałtowne ochłodzenie klimatu, w skutek czego tworzyły się lądolody i zaczęła epoka lodowcowa (plejstocen). Na tereny Polski kilkakrotnie nasuwały się lądolody skandynawskie. Pierwsze 890 tys. lat temu. Ostatnie zlodowacenie opuściło tereny Polski około 12 tys. lat temu.
Nie był to okres jednorodny, zlodowacenia następowały po sobie na przełomie tysiącleci w odstępach oddzielonych topnieniem, nazywanym cofaniem lodowców.
Na kształt geograficzny skutkowały również okresy spadku temperatur, w których nie uformowały się powłoki lodowe, godne miana lodowcowych.
Krajobraz kaszubski zawdzięczamy głównie epokom lodowca północnopolskiego i bałtyckiego.
Tereny nad Bałtykiem ze swoistymi klifami i rynnowymi jeziorami ukształtowane zostały w czasie ostatniego zlodowacenia – północnopolskiego.
Szwajcaria Kaszubska przez lodowiec bałtycki lub/i północnopolski.
Za szczyt porośnięty bukowym lasem w Niżu Środkowoeuropejskim, czyli Wieżycę (328,7 m n.p.m.) najwyższe wzniesienie Kaszub, winny jest okres lodowca, który ukształtował Wzgórza Szymbarskie w morenie czołowej – powstającej wzdłuż czoła lodowca lub lądolodu w czasie stagnacji w okresie jego etapowego zaniku.
Zlodowacenie podlaskie (Narwi), najstarsze ze zlodowaceń plejstoceńskich, wpłynęło na obraz terenów na północ od Szczecina po Kołobrzeg, na których linii znajdują się kaszubskie miejscowości Kościerzyna i Ustka.

Widoki jeziorno-bagienne, faliste wzgórza, równiny, wzniesienia morenowe, pagórkowate i tereny pojezierne, wszystko, czym obdarowały nas zlodowacenia, wpłynęło na obecny, bogaty krajobraz Kaszub. Na ich niewielkim terenie natkniemy się na widoki, których nigdzie indziej nie spotkamy w tak okazałej różnorodności.
Kaszuby są geograficzną pigułką Polski.

Reklamy