Tagi

, , , ,

Szwajcaria Kaszubska (kaszb. Kaszëbskô Szwajcariô), to potoczna nazwa najwyżej położonych ziem części Kaszub. Początkowo odnosiła się głównie do powiatu kartuskiego i miasta Kartuzy, obecnie obejmuje również ziemie powiatu kościerskiego.

Według Aleksandra Majkowskiego, który pokusił się o nakreślenie granic Szwajcarii Kaszubskiej w swoim przewodniku, nazwą Szwajcaria Kaszubska określamy tereny na Kaszubach, których naturalną granicę od południa i południowego wschodu tworzy zbiór rzek: Raduni, płynącej ku wschodowi, i Czarnej Wody, płynącej ku południowi, Dolina Wietcisy, spod Przywidza, biegnąca pod Skarszewy, gdzie łączy się z rzeką Wieprznicą. Na wschód dolina rzeki Rekownicy, wpadająca do Raduni, na północny wschód w górę Raduni, aż do jej przypływu z północy, rzeki Strzelnicy. Północną granicę Szwajcarii Kaszubskiej wyznaczają pogranicza Lasów Mirachowskich na linii Chwaszczyno – Miłoszewo. Zachodnią źródła Bukowiny, głównego przypływu Łupawy, i źródła Słupi.
Aleksander Majkowski utrzymuje, że termin „Szwajcaria” dla wspomnianych ziem utarł się w połowie ubiegłego stulecia za przyczyną turystów, zachwycających się unikalnym pięknem krajobrazu i jest pojęciem bardziej turystycznym, niż geograficznym.

Nieznany autor broszury, wydanej w Królewcu w 1880 roku, nazywa Szwajcarię Kaszubską „modrym kraikiem” (blaues Landchen), za przyczyną rozsianych wśród wzgórz i lasów błękitnych jezior.
Ks. Jakub Fankidejski używa nazwy „Kaszubska Szwajcaria” w encyklopedycznym, wydanym w latach 1880 – 1902 „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego”, określając tym mianem część powiatu kartuskiego.
Warto nadmienić, że Jakub Fankidejski dostarczył źródeł i opracowań tylko do części dzieła, traktującej o Pomorzu Gdańskim. Zanim jego pracę przerwała śmierć w 1883 roku, zdążył opracować dane do litery „L”. Na cały słownik składała się praca wielu historyków i obejmował on swoją treścią obszar Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Ks. Damroth, piszący pod pseudonimem Czesław Lubiński, długoletni dyrektor seminarium nauczycielskiego w Kościerzynie, pisze o swojej podróży przez Szwajcarię Kaszubską w „Szkicach z ziemi i historii Prus Krówlewskich” z 1885 roku.
W 1886 roku, potomek francuskiego oficera wielkiej armii, Karl Pernin, który przez trzy lata urzędował, jako sędzia w Kartuzach, a po zakończeniu służby podróżował po Kaszubach, opisuje uroczy zakątek Kaszubszczyzny. W jego przewodniku: „Wanderungen durch die Sagen. Kassubei und die Tuchler Heide” nie znajdziemy jednak terminu „Szwajcaria Kaszubska”.
Sam Aleksander Majkowski, był niechętny określeniu Szwajcaria Kaszubska. Mimo to swój przewodnik z 1913 roku nazwał „Zdroje Raduni. Przewodnik po Szwajcaryi Kaszubskiej z mapą i 22 ilustracjami”.

Bez względu na historyczne dzieje miana Szwajcarii dla ziem dawnego powiatu kartuskiego i okolic, nazwa się utarła i z powodzeniem funkcjonuje do dziś, jako turystyczne określenie części Pojezierza Kaszubskiego. Obecnie Szwajcaria Kaszubska obejmuje nie tylko powiat kartuski, ale też kościerski. Rozciąga się od Parchowa na zachodzie do Żukowa na wschodzie, od Kamienicy Królewskiej i Mirachowa na północy po Kościerzynę na południu.
kościół przyklasztorny Kartuzy - drzeworyt z 1898 r.

Reklamy